Grant pancreaschirurgie
Grant pancreaschirurgie - € 150.000
De belasting van alvleesklierchirurgie verminderen door de noodzaak van chirurgie kritisch te beoordelen en chirurgische technieken te optimaliseren
Prof. dr. Geert Roeyen - Kliniekhoofd Hepatobiliairetransplantatie en endocriene heelkunde
Alvleesklierkanker, voornamelijk bestaande uit ductaal adenocarcinoom (PDAC) en neuro-endocriene tumor (panNET), brengt aanzienlijke behandelingsuitdagingen met zich mee, waarbij zorgvuldige selectie van patiënten en chirurgische precisie nodig zijn om chirurgische morbiditeit te verminderen. Richtlijnen raden chirurgie aan voor gelokaliseerde PDAC, terwijl een afwachtende houding wordt aanbevolen voor niet-functionele panNETs (NF-panNET) ≤ 2cm.
De surveillanceprotocollen die momenteel worden toegepast vertonen echter discrepanties en benadrukken de behoefte aan standaardisatie. Bovendien tonen recente ontwikkelingen in chirurgische technieken, met name robot-geassisteerde pancreatoduodenectomie (R-MIPD), potentieel voor het verbeteren van postoperatieve uitkomsten. Echter, afdoende bewijs van gerandomiseerde onderzoeken ontbreekt.
Dit project heeft als doel deze hiaten op te vullen. Tijdens deel één van het project zullen verschillende opvolgingsstrategieën voor gelokaliseerde NF-panNETs ≤ 2cm geëvalueerd worden, met de focus op kwaliteit van leven en veiligheid voor optimale klinische integratie.
In deel twee zal de oncologische veiligheid van R-MIPD beoordeeld worden in vergelijking met traditionele methode, met de nadruk op radicale resectie bij PDAC. Door systematisch onderzoek streeft dit project naar verfijnen van de behandeling van pancreaskanker, het beter onderbouwen van klinische beslissen en het verbeteren van patiënten resultaten.
prof. dr. Geert Roeyen - Diensthoofd transplantatiecentrum, Chirurg hepatobiliaire, transplantatie en endocriene heelkunde
Medische toelichting
Wat zijn NETs?
Neuro-endocriene tumoren (NET) is een kwaadaardige tumor of gezwel dat ontstaat uit hormoonproducerende cellen (neuro-endocriene cellen) die overal in het lichaam kunnen voorkomen. De meeste NET ontstaan in het maag-darmstelsel, de alvleesklier (pancreas) en de longen.
Prof. dr. Timon Vandamme: ‘NET zijn kankers die ontstaan in neuro-endocriene cellen – cellen uit het hormoonstelsel – in ons lichaam. Die vind je in allerlei weefsels, maar vooral in het maag-darmkanaal, het leverstelsel en de longen. We zien een breed spectrum aan soorten NET, die bovendien veranderlijk zijn. De meeste NET’s zijn traaggroeiende tumoren die we vrij goed kunnen behandelen. Verwant aan de NET bestaan er ook neuro-endocriene carcinomen die zich wel snel ontwikkelen.’
Wat is een pancreatoduodenectomie?
Een pancreatoduodenectomie is een chirurgische ingreep waarbij de kop van de alvleesklier, de twaalfvingerige darm, de lymfeklieren rond de alvleesklier, de galblaas, een deel van de galweg en soms ook een deel van de maag verwijderd worden. Het resterende stuk van de alvleesklier, de galweg en de maag worden met de dunne darm verbonden.
Wat gebeurt er met de grant?
Een brief van prof. dr. Roeyen
Augustus 2025 – prof. dr. Roeyen
Een ingreep ter hoogte van de pancreas is een ingrijpende operatie. Dankzij een geschonken legaat aan de UZA foundation werd een onderzoeksproject opgestart om de noodzaak van chirurgie kritisch te evalueren en om de gebruikte operatietechnieken verder te optimaliseren.
BE-PANDORA: onderzoek naar opvolging van kleine alvleeskliertumoren (pancreas NET)
Met steun van de UZA foundation bereidt het UZA momenteel een nieuwe studie voor rond de opvolging van kleine, niet-functionele neuro-endocriene tumoren (NET) van de alvleesklier (pancreas).
Wanneer deze tumoren kleiner zijn dan 2 cm, is een operatie niet altijd noodzakelijk. Vaak wordt gekozen voor actieve opvolging met onder andere beeldvorming, maar er bestaat nog veel onduidelijkheid over hoe vaak en hoe intensief die opvolging precies moet gebeuren. De BE-PANDORA-studie wil dit in kaart brengen en nagaan wat het beste is voor de patiënt — zowel op het vlak van veiligheid als levenskwaliteit.
Binnenkort zullen we de eerste patiënten kunnen includeren in deze studie. Intussen werken we volop aan een nauwe afstemming met internationale partners, zodat het onderzoek optimaal aansluit bij lopende internationale initiatieven. Op die manier zorgen we ervoor dat de resultaten van BE-PANDORA niet alleen lokaal, maar ook internationaal mee richting geven aan de zorg van morgen.
De steun via legaten en de UZA foundation speelt hierin een cruciale rol. Ze maakt het mogelijk om vernieuwend en patiëntgericht onderzoek op te starten, met een blijvende impact op de toekomst.
DIPLOMA 2x2-trial: Onderzoek naar Da Vinci-robotgeassisteerde pancreaskopresectie
Sinds enkele jaren wordt het Da Vinci Xi-robotplatform toegepast in de pancreaschirurgie. Hierdoor kunnen patiënten met pancreasaandoeningen via kijkoperaties behandeld worden. Het robotplatform biedt voordelen ten opzichte van klassieke laparoscopie, zoals een betere beeldkwaliteit en een grotere bewegingsvrijheid van de chirurgische instrumenten. Dit resulteert in een nauwkeurigere resectie en verfijndere hechttechnieken.
In het UZA ondergingen inmiddels bijna 200 patiënten een pancreaskopresectie via deze techniek, voornamelijk voor de behandeling van kwaadaardige tumoren. Hoewel er dus al ruime ervaring is opgebouwd, blijft het essentieel om de resultaten van deze minimaal invasieve methode grondig te evalueren.
Via de schenkingen en legaten via de UZA foundation kon het UZA deelnemen aan een grootschalige internationale studie – de DIPLOMA 2x2-trial – waarin de robottechniek wordt vergeleken met de klassieke open chirurgie (via insnede). Dankzij deze steun konden al verschillende patiënten worden geïncludeerd in de studie, wat relatief veel is in vergelijking met andere deelnemende Europese centra. Met deze studie willen we de meerwaarde van robotgeassisteerde chirurgie aantonen op verschillende vlakken.
