Integratieve Oncologie

Er is in de laatste decennia veel veranderd in de oncologie. Patiënten leven beduidend langer, beter, en vaak met behoud van autonomie. Waar vroeger het accent lag op het verlengen van het leven, verschuift de focus nu naar leven mét en zelfs ná kanker. Ondanks de revolutionaire verbetering van de kankerbehandeling ervaren veel patiënten tijdens en na hun behandeling klachten zoals vermoeidheid, pijn, angst en slaapproblemen. Daarom groeit meer dan ooit het besef dat psychosociale zorg en kwaliteit van leven net zo essentieel zijn als fysieke genezing. 

Oncologische zorg is daarmee meer dan ooit holistisch geworden. Hier komt integratieve oncologie (IO) in beeld: een benadering die conventionele kankerbehandeling combineert met onderbouwde complementaire zorg, met als doel het bevorderen van kwaliteit van leven, herstel en welzijn.

Integratieve oncologie betekent niet het vervangen van chemotherapie of immunotherapie door alternatieve middelen, maar het verantwoord inzetten van aanvullende interventies zoals voedingstherapie, beweging, mindfulness, acupunctuur en muziektherapie, binnen een wetenschappelijk kader. Steeds meer studies tonen aan dat deze aanpak klachten kan verlichten en het behandeltraject draaglijker maken. 

Toch blijft de implementatie in de klinische praktijk vaak achter, ondanks richtlijnen van hoog aangeschreven organisaties zoals de Society for Integrative Oncology (SIO) en ASCO. Deze terughoudendheid is begrijpelijk, maar niet langer houdbaar. De vraag naar IO komt eerder vanuit patiënten zelf: een aanzienlijk deel (40-60%) gebruikt aanvullende therapieën zonder begeleiding van zorgprofessionals.  Deze slecht geïnformeerde toepassing maakt hen ongerust en  kan terecht leiden tot ineffectieve of zelfs schadelijke praktijken, inclusief interacties met conventionele kankertherapie. 

Een professioneel, geïntegreerd aanbod binnen het ziekenhuis of oncologisch netwerk is daarom essentieel. In het UZA wordt hier sterk op ingespeeld.

Prof. dr. Sevilay Altintas leert in haar ervaring dat in de laatste jaren IO zeer goed functioneert als vast onderdeel van het oncologische zorgtraject met positieve effecten op patiënttevredenheid en  therapietrouw. 

Om de IO op een veilige en effectieve manier aan te bieden, is een  structurele inbedding van erkende  zorgverleners (oncologisch diëtisten, psychologen, erkende acupuncturisten) essentieel, alsook financiering en erkenning binnen zorgpaden. Wetenschappelijke evaluatie, met aandacht voor PROMs (Patient Recorded Outcome Measures), tevredenheid, kosteneffectiviteit en therapietrouw zijn uiteraard een niet te missen essentieel onderdeel. 

Prof. dr. Altintas wil wetenschappelijk werk met ontwikkeling van nieuwe behandelopties verderzetten met daarnaast een holistische benadering van onze patiënten door IO te implementeren in ons zorgprogramma.  

Integratieve oncologie is geen luxe, maar een noodzakelijke aanvulling op curatieve en palliatieve zorg. De uitdaging is niet langer de evidentie, maar de implementatie in ons dagelijkse praktijk. Op deze manier versterken we de mensgerichte oncologie waar de patiënt recht op heeft.