Betty getuigt - leven na keelkanker
Slikrevalidatie
Een groot deel van de personen behandeld voor hoofd-halskanker heeft slikstoornissen. Enerzijds kan eten en drinken niet veilig verlopen. Voedsel en eigen speeksel lopen dan in de luchtpijp wat kan leiden tot een longontsteking. Anderzijds heeft de patiënt vaak problemen met het wegslikken van voedsel uit de mond en keel. Als eten blijft steken in de keel, vraagt eten veel tijd en eten patiënten te weinig wat kan leiden tot ondervoeding.
Bovendien zijn eten en drinken onlosmakelijk verbonden met ons dagelijks leven, denk maar aan het tasje koffie of terrasje met vrienden of collega’s, het jaarlijkse kerstdiner of de dagelijkse gezinsmaaltijd. Bijgevolg hebben slikstoornissen dan ook een grote impact op de kwaliteit van leven van de patiënt en de naasten.
Binnen het UZA wordt reeds jarenlang ingezet op revalidatie van slikstoornissen bij patiënten met hoofd- en halskanker. Dit wordt klinisch gedaan, maar het UZA speelt ook een voortrekkersrol rond onderzoek naar de effecten van slikrevalidatie.
Betty getuigt - leven na keelkanker
In 2004 kreeg Betty een onverwachte diagnose: keelkanker. Wat begon met een kleine cyste in de hals, eindigde in een jarenlange strijd met zware chemo, bestralingen en operaties. De behandeling was “barbaars”, zoals ze zelf zegt. In haar mond brandde alles, eten deed pijn en slikken werd bijna onmogelijk. Ze viel kilo’s af, kreeg een voedingssonde en haar leven stond volledig stil. "Ik was toen 41 jaar, ik was net hertrouwd en mijn leven stond stil. Je kan niets doen en wil niemand zien".
Maar ze bleef nooit bij de pakken zitten. Van de moment dat ze zich beter voelde, nam ze haar leven weer vast en probeerde ze alles weer te doen zoals vroeger. En na een tijd gingen de klachten gelukkig weg en kon ze bijna weer eten zoals voordien.
Helaas begon er met de jaren een andere strijd. Door de bestraling ontsteekt er ook gezond weefsel en ontstaat er littekenweefsel dat blijft groeien en ontsteken. Al haar tanden moesten hierdoor getrokken worden, waardoor ze worstelde met eten en verstaanbaar praten. Met prothesen kon ze na jaren verder, maar eten blijft een dagelijks gevecht. Bovenaan haar slokdarm is er een vernauwing door littekenweefsel. Bij elke hap moet ze opletten dat er geen eten blijft vastzitten in haar keel of dat ze zich niet verslikt. Dit is niet enkel fysiek een vreselijke ervaring, maar ook emotioneel en sociaal. "Uw sociaal leven bouw je af. Ik ga enkel langskomen voor een aperitief of een drankje, maar ik ga nooit samen eten met anderen. Het voelt vervelend als er een stukje blijft steken en ik dat dan moet ophoesten."
Toch kwam er een keerpunt. Dankzij slikrevalidatie in het UZA leerde ze hoe ze op een andere manier kan slikken. “De oefeningen hebben me enorm geholpen. Ik weet nu hoe ik anders kan slikken, zodat er minder in mijn luchtpijp terechtkomt. Ik heb sindsdien geen longontstekingen meer gehad en voel me veiliger."
Echter blijft dit telkens een mentale oefening en kan Betty 20 jaar na haar kanker nog steeds niet eten wat ze wil, wanneer ze wil en hoe ze wil. Verder onderzoek naar slikrevalidatie is daarom cruciaal!
“Je hebt de keuze: bij de pakken blijven zitten, of proberen te leven. Ik kies voor leven. Maar ik hoop dat anderen sneller en beter geholpen worden, en dat er meer onderzoek komt om onze toekomst lichter te maken.”
